Mgła nie zamyka lotniska od razu. Zanim pierwszy samolot zostanie przekierowany do Katowic, na Balicach uruchamiane są procedury ograniczonej widzialności — LVP (Low Visibility Procedures). To one sprawiają, że lotnisko nadal działa, ale wolniej. I to właśnie z nich biorą się opóźnienia, które pasażerowie widzą na tablicy, choć samoloty wciąż lądują.
Czym są procedury LVP?
LVP to zestaw zasad, które zarządzający lotniskiem i służby ruchu lotniczego (w Polsce PAŻP) wprowadzają, gdy widzialność lub podstawa chmur spadają poniżej ustalonych wartości. Mają dwa cele:
- bezpieczeństwo na ziemi — kontroler i kierowcy pojazdów nie widzą samolotów na płycie ani na drogach kołowania, więc ruch musi być ściśle uporządkowany,
- ochronę sygnału ILS — samoloty podchodzące do lądowania we mgle polegają na nim bardziej niż kiedykolwiek, a każdy pojazd lub samolot w niewłaściwym miejscu może go zakłócić.
Procedury uruchamia się stopniowo. Gdy warunki zaczynają się pogarszać, lotnisko przechodzi w fazę przygotowania, a pełne LVP obowiązują, gdy widzialność spadnie do progów określonych w procedurach operacyjnych lotniska.
Co zmienia się na lotnisku, gdy LVP są aktywne?
1. Ochrona stref krytycznych ILS
Wokół anten systemu ILS wyznaczone są strefy krytyczne i wrażliwe. Samolot lub pojazd znajdujący się w takiej strefie może odbić lub zniekształcić sygnał prowadzący podchodzący samolot. Przy dobrej pogodzie pilot i tak widzi pas, więc drobne zakłócenie nie ma znaczenia. We mgle mogłoby być groźne.
Dlatego przy LVP samolot, który właśnie wylądował, musi całkowicie opuścić strefę wrażliwą, zanim kolejny znajdzie się na końcowym podejściu. Odstępy między lądującymi samolotami rosną, a liczba lądowań na godzinę spada.
2. Ograniczony ruch naziemny
- Po płycie poruszają się tylko niezbędne pojazdy, pod ścisłą kontrolą.
- Wjazd na drogę startową zabezpieczają poprzeczki zatrzymania (stop bars) — rzędy czerwonych świateł, które kontroler wyłącza dopiero po wydaniu zgody.
- Samoloty kołują wolniej i po ściśle określonych trasach, bo kontroler często nie widzi ich z wieży i polega na systemach nadzoru.
3. Mniejsza przepustowość i regulacja ruchu
Skoro na godzinę może wylądować i wystartować mniej samolotów, ruch musi zostać dopasowany do możliwości lotniska. Część samolotów czeka na ziemi na lotnisku wylotu, część krąży w strefie oczekiwania w pobliżu Krakowa, a odloty z Balic dostają późniejsze sloty.
Dlaczego opóźnienia pojawiają się przed przekierowaniami
Przekierowanie następuje dopiero wtedy, gdy widzialność spada poniżej minimów lądowania albo samolotowi kończy się zapas paliwa na oczekiwanie. Znacznie wcześniej LVP ograniczają przepustowość — i to jest pierwsza, najczęstsza przyczyna opóźnień przy mgle. Pasażer widzi wtedy opóźniony lot, choć lotnisko formalnie działa.
Od dobrej widzialności do przekierowań — jak narasta problem
| Etap | Co się dzieje | Skutek dla pasażera |
|---|---|---|
| Widzialność się pogarsza | Lotnisko i kontrola ruchu przygotowują się do LVP, ograniczany jest zbędny ruch pojazdów | Zwykle bez odczuwalnych zmian |
| LVP aktywne | Większe odstępy między lądowaniami, stop bary, wolniejsze kołowanie, mniej operacji na godzinę | Opóźnienia przylotów i odlotów, oczekiwanie w strefie holdingu |
| Widzialność bliska minimów | Część podejść kończy się odejściem na drugi krąg, samoloty czekają na poprawę | Narastające opóźnienia, pierwsze przekierowania |
| Poniżej minimów lądowania | Lądowania są niemożliwe; samoloty lecą na lotniska zapasowe | Przekierowania do Katowic i innych portów |
Zmiana procedur LVP w Krakowie w 2025 roku
4 września 2025 roku Kraków Airport we współpracy z PAŻP wprowadził korektę procedur ograniczonej widzialności. Jej sednem było to, w którym miejscu pasa mierzy się wymaganą widzialność.
| Przed zmianą | Po zmianie (od 4.09.2025) | |
|---|---|---|
| Lądowanie | Widzialność 550 m wymagana na całej długości pasa | Widzialność co najmniej 550 m w pierwszej 1/3 pasa, gdzie samolot przyziemia, przy podstawie chmur co najmniej 60 m |
| Start | Lotnisko nie podało wcześniejszej wartości | Możliwy przy widzialności co najmniej 350 m |
Dlaczego to ważne? Widzialność wzdłuż pasa (RVR) mierzy się w kilku punktach. Mgła na Balicach bywa nierównomierna — gęstsza na jednym końcu pasa niż na drugim. Wcześniej zła widzialność w dowolnym miejscu mogła zablokować lądowanie. Teraz decyduje przede wszystkim strefa przyziemienia, która dla lądującego samolotu jest najistotniejsza.
Efekt był wyraźny. Według Kraków Airport od września do końca 2025 roku zmiana pozwoliła przylecieć lub odlecieć ponad 317 tysiącom pasażerów, którzy przy dawnych zasadach nie mogliby skorzystać z lotniska. Lotnisko podaje, że w mglistych dniach grudnia 2025 roku przekierowano wyraźnie mniej samolotów: 2 grudnia o 90%, 4 grudnia o 45%, 6 grudnia o 75%, a 8 grudnia o 80%.
Więcej o samym pomiarze widzialności przeczytasz w artykule Widoczność na lotnisku Kraków — RVR.
LVP a kategorie ILS
Procedury LVP i kategoria systemu ILS działają razem. ILS wyznacza, przy jakiej widzialności samolot może technicznie podejść do lądowania, a LVP zapewniają, że lotnisko jest w tym czasie przygotowane — sygnał jest chroniony, a ruch na ziemi bezpieczny. Operacje w wyższych kategoriach, takich jak CAT II, wymagają aktywnych procedur ograniczonej widzialności.
Dlatego planowana certyfikacja CAT II na Balicach nie zniesie LVP — przeciwnie, procedury pozostaną fundamentem działania lotniska we mgle. Szczegóły planów opisujemy w artykule Nowy ILS w Krakowie i CAT II.
Co to oznacza dla pasażera?
- Opóźnienie przy mgle nie oznacza, że lot zostanie odwołany. Przy aktywnych LVP lotnisko działa, tylko wolniej.
- Poranne godziny w sezonie jesienno-zimowym są najbardziej narażone — około 60% mgieł w rejonie Krakowa występuje rano.
- Opóźnienie odlotu może wynikać z mgły, nawet jeśli Twój samolot już stoi przy terminalu — odloty również muszą zmieścić się w ograniczonej przepustowości.
- Jeśli lot zostanie przekierowany lub odwołany, sprawdź jakie prawa przysługują Ci przy zakłóceniach pogodowych.
Sprawdź aktualne warunki
Czy dziś na Balicach widzialność ogranicza operacje? Dane aktualizują się automatycznie:
Zobacz aktualny status lotów →
Szybka odpowiedź: Czy w Krakowie jest mgła? oraz Mgła na lotnisku Kraków-Balice dzisiaj.
Zobacz także
- Widoczność na lotnisku Kraków — czym jest RVR i jak się go mierzy.
- Nowy ILS w Krakowie i CAT II — harmonogram modernizacji.
- Wymagana widoczność do lądowania — limity dla samolotów.
- Mgła a przekierowania lotów — kiedy samoloty lecą do Katowic.
- Mgła na lotnisku Kraków-Balice — przyczyny i specyfika.
- Smog a mgła w Krakowie — czy zanieczyszczenie powietrza wpływa na loty.
FAQ
Co to są procedury LVP na lotnisku?
LVP (Low Visibility Procedures) to procedury ograniczonej widzialności wprowadzane przez lotnisko i służby ruchu lotniczego, gdy widzialność lub podstawa chmur spadają poniżej ustalonych wartości. Chronią sygnał systemu ILS i porządkują ruch na ziemi, co zmniejsza liczbę operacji na godzinę.
Dlaczego przy mgle loty z Krakowa są opóźnione, choć samoloty lądują?
Przy aktywnych LVP rosną odstępy między lądującymi samolotami, a ruch naziemny jest spowolniony i ściśle kontrolowany. Lotnisko obsługuje mniej operacji na godzinę, więc przyloty i odloty czekają na swoją kolej. Przekierowania następują dopiero przy widzialności poniżej minimów lądowania.
Co zmieniło się w procedurach LVP w Krakowie w 2025 roku?
Od 4 września 2025 roku lądowanie jest możliwe, gdy widzialność w pierwszej jednej trzeciej pasa, gdzie samolot przyziemia, wynosi co najmniej 550 m przy podstawie chmur co najmniej 60 m. Wcześniej taką widzialność wymagano na całej długości pasa. Starty są możliwe przy widzialności od 350 m.
Ilu pasażerom pomogła zmiana procedur LVP?
Według Kraków Airport od września do końca 2025 roku zmiana pozwoliła obsłużyć ponad 317 tysięcy pasażerów, którzy przy dawnych zasadach nie mogliby przylecieć ani odlecieć z Balic w warunkach ograniczonej widzialności.
Czy certyfikacja ILS CAT II zastąpi procedury LVP?
Nie. Operacje w kategorii CAT II wymagają aktywnych procedur ograniczonej widzialności. CAT II obniży minima podejścia, ale LVP pozostaną podstawą bezpiecznego działania lotniska we mgle.
Czym jest stop bar na lotnisku?
Stop bar, czyli poprzeczka zatrzymania, to rząd czerwonych świateł przed wjazdem na drogę startową. Przy ograniczonej widzialności kontroler wyłącza go dopiero po wydaniu zgody, co zapobiega przypadkowemu wtargnięciu samolotu lub pojazdu na pas.